چنگ‌زدن و نگه‌داشتن اشیاء 

پروتزهای انگشت و پروتزهای جزئی دست عملکردهای مهمی در انجام امور روزمره بر عهده دارند. عملکرد پروتزهای سیلیکونی توانایی چنگ‌زنی را در دست آسیب‌دیده افزایش‌می‌دهند. به کمک این پروتزها می‌توان از کیبورد کامپیوتر، تلفن و سایر عناصر کنترلی استفاده کرد. همچنین پروتزهای دست و انگشت می‌توانند تکیه‌گاهی برای گرفتن و برداشتن اشیاء باشند.

پروتز انگشت دارای ظاهری غیرقابل  توجه و تشخیص از اندام طبیعی است 

پروتزهای انگشت و دست علاوه بر عملکرد مناسبی که دارند از نظر زیبایی نیز از ظاهری طبیعی و رضایت‌بخش برخوردارند. ظاهر بیرونی و طبیعی از طریق طراحی با طراحی رنگ و شکل مخصوص به هر بیمار بازسازی‌می‌شود. پروتز بیمار هماهنگ و هم‌رنگ با تصویر کلی بدن او است و در نگاه اول توسط دیگران قابل تشخیص نیست.

قابلیت استفاده زیاد 

از زمانی که بیدارمی‌شویم تا اواخر شب که می‌خواهیم بخوابیم می‌توان از پروتزهای انگشت و دست استفاده‌کرد. به لطف طراحی سوکت مخصوص و باتوجه به نیازهای فرد، می‌توان از پروتزهای انگشت و دست در تمام طول روز و بدون از کارافتادگی و یا تحمل فشار قابل استفاده است.

پروتزهای انگشت و دست با توجه به نیازهای فرد ساخته‌ می‌شود

هر پروتز منحصربفرد بوده و باتوجه به نیازها و خواسته‌های فرد طراحی و ساخته می‌شود بطوری که پروتز هر فرد مخصوص به خود او است.

مراقبت و نگهداری آسان 

با مراقبت روزمره از قسمت‌های داخلی و خارجی پروتز می‌توان آن را هر روز از صبح تا شب پوشید. برای تمیزکردن پروتز انگشت و دست تنها به آب و صابون با PH‌ خنثی نیاز دارید.

قطع عضو از ناحیه دست دو مشکل مهم را به وجود می‌‌آورد: کاهش شدید عملکرد آن اندام برای انجام کارهایی از قبیل برداشتن اجسام و حمل کردن آنها و مشکلات روانی ناشی از قطع عضو. در ۳۰ سال گذشته انواع مختلفی از پروتز دست مصنوعی طراحی شده است و همچنان تحقیقات بر روی آن ادامه دارد. تحقیقات نشان داده که در ۳۰ تا ۵۰ درصد بیماران قطع دست، از پروتز دست مصنوعی خود استفاده نمی‌‌کنند. به منظور رفع محدودیت‌های حاصل از پروتزهای فعلی و افزایش مطابقت پذیری پروتز مصنوعی باید پروتز دست مصنوعی به نحوی طراحی شود که تا حد امکان از لحاظ زیبایی ظاهری، قابلیت کنترل و برداشتن اشیا شبیه دست واقعی به نظر برسد و بتواند تمامی کاربردهای یک دست واقعی از قبیل اکتشاف، انجام فعالیت‌های جسمانی و مواردی از این قبیل را شبیه سازی کند.

پروتز دست مصنوعی یا انگشت مصنوعی را می‌توان به جای عضو از دست رفته بدن به علت تروما، بیماری یا نقص مادرزادی استفاده کرد.

انواع مختلفی از پروتز وجود دارد که فرد می‌تواند بر اساس شرایط خود از قبیل علت قطع عضو و محل قطع آن از این پروتزها استفاده نماید. از خیلی سال پیش تاکنون از انواع مختلف پروتز دست مصنوعی استفاده شده است و در حال حاضر نیز تنوع بالایی دارند. نوع دست مصنوعی در هر بیمار پس از قطع عضو مشخص می‌‌شود. پزشک قبل از طراحی دست مصنوعی با بیمار در خصوص نوع آن صحبت می‌کند.

 بازوی مکانیکی مجهز به سنسور 

بازوهای مکانیکی که برای تهیه پروتز مورد استفاده قرار می‌‌گیرند از تعداد سنسور استفاده می‌‌کنند که به کمک یک قطعه که به نخاع فرد متصل شده است به او برای تکان دادن بازو کمک می‌نمایند. از آنجایی که می‌توان به سادگی به این نوع سنسورها برنامه داد که نسبت به لمس کردن اشیا حساسیت بالایی داشته باشند فردی که از این نوع پروتز استفاده می‌کند می‌تواند اشیایی که به آنها دست می‌زند را احساس کند و به این ترتیب او حتی می‌تواند ضعیف ترین ارتعاشات را احساس کند که این مسئله می‌‌تواند هم خطرناک و هم یک اتفاق خوب باشد. منظور از خطرناک بودن آن این است که به علت حساسیت بالای آن ممکن است فرد به علت وارد شدن فشار به پروتز دچار درد شدیدی شود. بازوهای مکانیکی شبیه بازوی معمولی انسان به نظر می‌رسند و شباهت زیاد آنها باعث می‌شود تمایز گذاری بین آنها دشوار باشد زیرا از یک اسپری مخصوص برای پوشش دادن پروتز استفاده می‌شود که این امر باعث می‌‌شود طبیعی به نظر برسد و این یک قابلیت بسیار مهم در نظر گرفته می‌شود. شرکت بهبود عضو ثانی طراحی پوست مصنوعی از نوع دستکش را انجام داده است تا ظاهر پروتز را به ظاهر دست طبیعی انسان نزدیک کند. این مسئله باعث می‌شود خود فردی که از پروتز استفاده می‌کند کمتر متوجه شود که از یک بازوی رباتیک استفاده می‌نماید.

برخی از مشخصات دست مصنوعی هوشمند ثانی

• موتورهای جداگانه در هر انگشت به شما اجازه می‌دهد تا دست را حرکت داده و به صورت طبیعی و به شکلی هماهنگ چنگ بزنید. موتورها به منظور توزیع بهینه وزن قرار داده شده اند، که باعث می‌شود دستانتان سبک‌تر و راحت‌تر احساس شوند.
• ریزپردازنده‌های قدرتمند به طور مداوم موقعیت هر انگشت را کنترل می‌کنند، به شما کنترل دقیق و قابل اطمینان بر روی حرکات دست را ارائه می‌دهند.
• ۱۴ الگوی چنگ زدن قابل انتخاب و موقعیت‌های دست، شما را قادر به انجام تعداد زیادی از فعالیت‌های روزمره با سهولت می‌نماید.
• کنترل سرعت نسبی به شما کنترل دقیق روی کارهای ظریف را ارائه می‌دهد، بنابراین شما می‌توانید یک تخم مرغ را بردارید یا یک فنجان پلی استایرن را به آسانی نگه دارید یا یک قوطی خالی را له کنید.
• چهار امکان مچ دست از جمله عدم اتصال سریع، خم کردن چند گانه، انحنا و مچ دست کوتاه
• نرم افزار متعادل کننده و تکنولوژی بی سیم که درون دست الکترونیکی ثانی قرار دارد، باعث می‌شود که این ویژگی‌ها با توجه به ترجیحات و شیوه زندگی شما سفارشی گردد.
• موقعیت‌های قابل انتخاب انگشت شست و یک سنسور داخلی شما را قادر به انجام وظایف متعدد حتی بیشتر از قبل می‌کند.
• گرفتن خودکار به این معنی است که دیگر حوادثی رخ نمی‌دهد، زیرا دست مصنوعی ثانی به طور خودکار احساس می‌کند چه زمان شی در حال لغزش است و حالت چنگ زدن دست را برای محافظت از آن تنظیم می‌کند.
• انگشتان تاشو حرکت طبیعی را ایجاد می‌کنند و هنگامی که به پشت افراد می‌زنید یا به اشیا برخورد می‌کنید، خم می‌شوند.
• ساختار با دوام و مواد پیشرفته دست مصنوعی ثانی را به اندازه‌ای محکم می‌کند که تا ۴۵ کیلوگرم را بلند می‌کند، بنابراین شما با اطمینان می‌توانید از این دست برای حمل اشیاء سنگین استفاده کنید و خود را از یک وضعیت نشسته جدا نمایید.
• طراحی نوآورانه کف دست، دست ثانی را از آسیب تماسی محافظت می‌کند و باعث می‌شود که دست مصنوعی بی سر و صداتر از همیشه باشد.
• پدهای انگشتی نرم و انگشت شست پهن، ناحیه سطحی را به حداکثر می‌رساند و باعث بهبود قدرت چنگ زدن می‌شود.

اما در برخی از بیماری‌های شدید یا آسیب دیدگی‌های حاد ممکن است قطع یک عضو برای سلامت فرد در آینده ضروری باشد. معمولاً تصادف شایع‌ترین علت قطع انگشت دست است. ممکن است تصادف در محل کار و یا در اوقات فراغت رخ داده است .

به عنوان مثال ممکن است هنگامی که در یک فعالیت ورزشی یا سرگرمی شرکت می‌کنید دست شما آسیب ببیند و قطع عضو ضروری باشد. احتمال آنکه تصادف در همه سنین باعث قطع عضو شود وجود دارد. در برخی موارد امکان پیوند عضو قطع شده وجود دارد که معمولاً عمل پیوند یک عمل جراحی بسیار دشوار است و جراح با یک کار دشوار و پیچیده مواجه خواهد شد. این مسئله در مواردی که دست قطع شده است دشوارتر است و همیشه عمل با موفقیت همراه نخواهد بود. تصمیم گیری برای انجام جراحی در همه افراد یکسان نیست. برای اینکه جراحی پیوند موفقیت آمیز باشد باید عضو قطع شده به موقع به دست جراح برسد بدون آن که تقریباً تغییری در ظاهر آن ایجاد شود.

این اندام های مصنوعی به گونه ای تولید می شوند که از نظر زیبایی، مکانیکال و مایوالکتریک در دسته بندی های متفاوتی قرار خواهند گرفت. از این رو نحوه ساخت آنها با یکدیگر متفاوت است.

به دلیل پیشرفت های قابل توجهی که در حیطه تجهیزات پزشکی ایجاد شده است، امروزه دیگر پروتز های قدیمی کارایی خود را از دست داده اند و افراد ترجیح می دهند تا دست مصنوعی را انتخاب کنند که عملکردی بسیار مشابهی با دست طبیعی خود آنها داشته باشد. از این رو متریال متنوع همراه با تکنولوژی نوینی در ساخت جدیدترین پروتزهای دست مصنوعی به کار برده می شود.

امروزه جدیدترین پروتزهای دست را با استفاده از سیستم های هوشمند الکترونیکی تولید می کنند تا کارایی بالایی را از خود نشان دهند. از این طریق عملکرد آنها مانند دست طبیعی خواهد بود. سیستم های حسگر، باتری و ریزپردازنده های موجود در این نوع از پروتز ها عملکرد طبیعی دست را تا حدود زیادی شبیه سازی خواهند داد.

اهمیت استفاده از پروتز دست مصنوعی تحت تاثیر کاربردهای گوناگون آن در زندگی روزمره قرار دارد. صرف‌نظراز نتایج زیبایی آن، با این درمان بیمار می‌تواند وظایف شغلی و تفریحی خود را بهتر انجام دهد. هر بیماری نیازمند انجام برخی کارهای خاص و مختص به خودش در زندگی روزمره خود است، ازاین رو مدیریت اندام مصنوعی طبق سلیقه شخص صورت می‌گیرد. برخی پروتزهای دست مصنوعی بیشتر به قصد شبیه‌سازی با عضو از دست رفته طراحی می‌شوند و امکان انجام فعالیت‌های روزمره با آنها وجود ندارد. اما قضیه در مورد پروتزهای دست مصنوعی کاربردی فرق می‌کند، این تجهیزات بسته به نوع آنها ممکن است دامنه حرکتی و کنترل بیشتری را در اختیار کاربر قرار دهد.

همزمان با فناوری‌های خلاقانه در زمینه ساخت پروتزهای پای مصنوعی، طب پزشکی شاهد برخی پیشرفت‌های چشمگیر در عرصه طراحی پروتزهای دست مصنوعی نیز بوده است. با توجه به پیدایش تکنولوژی رایانه‌ای، استفاده از پروتز دست پیشرفت قابل توجهی ازلحاظ ویژگی‌های کاربردی و زیبایی داشته است.

انواع پروتز دست مصنوعی

پروتز دست مصنوعی به سه نوع عمده طبقه‌بندی می‌شود:

پروتز دست مصنوعی با نیروی بدن

این نوع پروتز دست مصنوعی با استفاده از یک کمربند کار می‌کند. درواقع کنترل کمربند به کمک حرکات خاص بدن انجام خواهد گرفت. ساختار پروتز مصنوعی دست با کمک نیروی بدنی به گونه‌ای طراحی شده است که بتوان وظایف سنگین را با آن انجام داد و این ویژگی بر دوام بیشتر آن می‌افزاید. این نوع پروتز به دلیل ساختار آن از تحریک پذیری قابل قبولی برخوردار است و نسبت به پروتزهای مایوالکتریک یا هوشمند ارزان ‌تر است. قیمت انواع معمولی آن از بقیه کمتر است و نگهداری‌شان نیز برای کاربر راحت‌تر است.

پروتز مصنوعی با نیروی برق (الکترونیکی)

نوع دیگری از پروتز مصنوعی وجود دارد که با نیروی برق کار می‌کند و باز و بسته شدن دست به کمک موتور انجام می‌گیرد و امکان خم کردن آرنج و چرخاندن مچ هم برای کاربر میسر است. این نوع پروتز کنترل چندین وظیفه را به کاربر می‌دهد.

پروتز مایوالکتریک هوشمند یا با نیروی منبع خارجی

پروتز دست مصنوعی با نیروی منبع خارجی نیازی به استفاده از سیستم کمربند ندارد. درعوض، کنترل این پروتز بوسیله موتور الکتریکی که با باتری کار می‌کند صورت می‌گیرد. سنسورهای کار گذاشته شده در محفظه پروتز وظیفه دریافت سیگنال‌های الکترومایوگرام پوست را بر عهده دارند. سپس این سیگنال‌ها به یک پردازنده ارسال می‌گردند و این پردازنده طرز عملکرد موتور را بر عهده دارد. کاربر به چند جلسه آموزش فشرده نیازمند است تا طرز استفاده از پروتز را بیاموزد و نتایج بهتری حاصل گردد.

پروتز مصنوعی دست غیرفعال یا به قصد زیبایی

پروتزهای دست مصنوعی تنها به قصد زیبایی طراحی شده‌اند برای‌اینکه فقط به ظاهر دست قطع شده شباهت دارند و نقش عضو جایگزین را ایفا می‌کند. بااین‌حال به کمک آن می‌توان برخی کارهای جزئی را انجام داد یا اشیاء سبک را حمل کرد. این نوع پروتزها از نظر زیبایی به نفع کاربر هستند و همچنین نگهداری آنها ساده است و وزن زیادی هم ندارند.

پروتز دست مصنوعی هیبریدی

پروتز دست مصنوعی هیبریدی ترکیبی از وظایف و عملکردهای پروتز معمولی و مایوالکتریک را به اجرا خواهد گذاشت. این پروتز بیشتر مورد استفاده بیمارانی قرار می‌گیرد که از ناحیه بالای آرنج (بازوی فوقانی) دچار قطعی عضو شده‌اند و از این طریق می‌توانند وظایف مربوط به این قسمت از دست را دوباره انجام دهند. در این نوع پروتز دو سیستم کمربند و منبع برق خارجی وظیفه کنترل مفصل آرنج را بر عهده دارند.

جدیدترین پروتز دست مصنوعی

همزمان با پیشرفت روزافزون در زمینه ساخت اعضای مصنوعی، پروتزهای دست نیز پیشرفت قابل‌توجهی کرده‌اند. ازجمله می‌توان به پروتزدست بیونیک و پروتز دست رباتیک اشاره کرد. دست مصنوعی بیونیک با سیگنال‌های مغز کنترل می‌شود. دست مصنوعی بیونیک از طریق اتصال به عضلات دست، ورودی‌ها را از مغز می‌گیرد و مطابق با سیگنال‌های مغز واکنش نشان می‌دهد.

پروتزهای دست مصنوعی تطبیقی یا تفننی

پروتزهای دست مصنوعی تفننی یا تطبیقی طبق سفارش کاربر طراحی می‌شوند تا بتوان یک سری کارهای خاص یا وظایف موردنیاز کاربر را با آن انجام داد. ممکن است انجام برخی کارهای تفریحی مانند نواختن ساز، ورزش‌هایی همچون (ماهیگیری، گلف و اسکی)، و بیلیارد نیازمند نوعی پروتز مصنوعی دست باشند و آن‌طوری‌ که کاربر دوست دارد از آن استفاده کند کارایی لازم را داشته باشد.

اجزاء پروتزهای دست مصنوعی

سوکت

سوکت مفصل آرنج قسمتی از پروتز است که به اندام باقیمانده از عضو قطع شده وصل می‌گردد. اجزاء دیگری مانند کمربند، واحد آرنج، مچ، دست جایگزین و غیره بر روی محفظه قرار می‌گیرند.

کمربند

کمربند وظیفه نگه داشتن دست جایگزین را بر عهده دارد طوری‌که بتوان از پروتز به طرز صحیح استفاده نمود. برای‌نمونه پروتزهایی که با نیروی بدن کار می‌کنند، از کمربند برای باز و بسته کردن دست انتهایی پروتز استفاده می‌گردد. ممکن است از کمربند برای قفل یا باز کردن آرنج هم استفاده شود و این قابلیت به میزان معلولیت بیمار بستگی دارد. به منظور جلوگیری از تماس کمربند با پوست بدن معمولا آن را از روی زیر پیراهن به تن می‌کنند. این کار به تمیز ماندن کمربند هم کمک خواهد کرد.

آرنج

این قسمت از اندام مصنوعی امکان خم و راست کردن ساعد را به کاربر می‌دهد. آرنج‌هایی که با نیروی بدن عمل می‌کنند را می‌توان به کمک یک کابل متصل به کمربند یا بلند کردن و قفل کردن آنها به عضو آسیب دیده، خم و راست کرد. آرنج‌های برقی نیز در دسترس هستند و از آنها به همراه پروتزهای مایوالکتریک استفاده می‌شود و از فناوری بیونیک بهره می‌برند.

واحد مچ

واحدهای مچ با تنوع بسیار قابل‌دسترس هستند و امکانات خوبی را در اختیار کاربران قرار می‌دهند، ازجمله اجازه چرخاندن دست جایگزین به هر سمت، در کمترین زمان ممکن می‌توان واحد مچ را از دست جایگزین جدا ساخت و به‌آسانی آن را به وضعیت قلابی یا دست یا دیگر دست‌های جایگزین تبدیل کرد و همچنین واحدهایی قابل‌دسترس هستند که امکان خم و راست کردن دست مصنوعی از ناحیه مچ را میسر می‌سازند.

دست جایگزین

سه نوع دست جایگزین برای پروتزهای اندام فوقانی در دسترس کاربران قرار دارد: واحد دست، واحد قلاب و دست‌های جایگزین تخصصی.

واحد دست

واحد دست ممکن است کنش‌پذیر یا غیرکنش‌پذیر طراحی شود. واحدهای دست کنش‌پذیر یا با نیروی بدن کار می‌کنند یا هوشمند هستند.

واحد قلاب

واحد قلاب به جای دست‌های قدیمی به کار می‌روند. دستکاری اشیاء بوسیله واحد قلاب آسان‌تر انجام می‌گیرد.

دست‌های جایگزین تخصصی

دست‌های جایگزین تخصصی به صورت سفارشی و جهت انجام برخی ورزش‌ها، سرگرمی‌هاو حرفه‌های خاص طراحی و ساخته می‌شوند. طبق سلیقه یا نوع سرگرمی، کاربران می‌توانند دستکش بیسبال یا سازوکار بازی بیلیارد را به واحد مچ وصل کنند.

ساخت پروتز دست

اندام بیمار

وقتی پزشک اجازه و تایید فرآیند نصب اندام مصنوعی را برای بیمار صادر می‌کند، متخصص پروتز شروع به قالبگیری عضو از دست رفته بیمار می‌کند و بعد از این قالب به‌عنوان الگوی ساخت پروتز استفاده خواهد کرد. پیش از تعیین وقت ملاقات متخصص پروتز به ارزیابی تک‌تک نیازها و مقاصد فرد معلول در زندگی شخصی خواهد پرداخت. جمع آوری این اطلاعات هنگام تصمیم‌گیری درباره نوع پروتزی که بیشترین سازگاری را با تک‌تک نیازهای بیمار داشته باشد، بسیار حائز اهمیت است. فاکتورهایی همچون اندازه و وضعیت عضو باقیمانده، دامنه حرکتی و استحکام، میزان فعالیت، کارهای تفریحی یا شغلی و وضعیت فعلی سلامت بیمار در نظر گرفته می‌شوند.

شغل

در زمان ساخت اندام مصنوعی نوع شغل یا حرفه بیمار هم ملاحظه می‌گردد. خواه حرفه بیمار با انجام کارهای سبک یا سنگین درگیر باشد، متخصص پروتز سعی می‌کند اندام مصنوعی را مخصوصا متناسب با نیازهای او طراحی کند.

فعالیت‌های اوقات‌فراغت

بازگرداندن تحرک و کیفیت زندگی هر بیمار به روال عادی و کمک به از سرگیری کارهای روزمره نظیر سرگرمی، ورزش و فعالیت‌های تفریحی پیشین، هدف نهایی ساخت اندام مصنوعی به حساب می‌آید. امروزه سازوکار اندام مصنوعی گزینه‌های متنوعی را در اختیار فرد معلول قرار می‌دهد و امکان مشارکت در کارهای تفریحی یا اوقات‌فراغت را برای او فراهم می‌سازد. حتما نیازها و هدف‌های خود را برای متخصص پروتز بازگو نمایید تا مناسب‌ترین اجزاء و متعلقات برای اندام مصنوعی تان انتخاب شود.

هزینه پروتز دست مصنوعی در ایران

قیمت پروتز دست در ایران با توجه به شدت و وسعت ناحیه دست قطع شده و همچنین با توجه به نوع پروتز دست می تواند متغیر باشد. هر چه تکنولوژی های جدید در ساخت این پروتز به کار رفته باشد بیشتر باشدعملکرد آن بهتر و دقیق تر است و در نتیجه هزینه آن هم بیشتر می شود.